28.12.2011

Creativiteit in tijden van snelle verandering voorwaarde om te overleven

Nu pas tijd om de Kersteditie van de krant door te bladeren… ga even zitten voor dit artikel: aanrader !

Uit Trouw, Podium, 24 december 2011, door Mark Mieras: Er gaat niets boven hutten bouwen

 



20.12.2011

Tot hier en niet verder.

Als introductie lees ik het gedicht van Toon Tellegen ” Een streep”. Het thema is “ Ode aan het verschil”. Voor mij zit een groep vers gekozen leden van provinciale staten die een kennismakingsperiode met elkaar gaan afsluiten. Ik ga een bewegingsgedicht met hen maken.

Als we in de workshopruimte komen vraag ik hen om duo’s te vormen en met zijn twee een plek in de ruimte in te nemen. Ik observeer hen en zie ze denken: in een lege ruimte een plek innemen? Geen stoel om op te zitten? Geen bureau om mij achter terug te trekken? Alleen deze collega?

Ik leg hen uit hoe een duet werkt. Hoe je zonder woorden je collega kunt uitnodigen te reageren op de door jouw helder ingezette beweging. Hoe je op elk moment keuzes kunt maken om het “ bewegingsgesprek” tussen elkaar een andere richting kunt geven. Hoe je elkaar op een creatieve manier kunt uitdagen om samen tot een nieuwe vorm te komen.

De “ comfortzone” van elke deelnemer wordt lacherig of met verbazing verlaten: “ Sta ik hier écht met een collega iets te doen dat op dans lijkt…? “

Na een hele dag uitwisseling en inspiratie in verbale vorm is de overgang maken naar een bewegingsduet groot; zeker wanneer je dat niet gewend bent. Ik leg het de deelnemers ook uit: “ We zijn gewend om veel zaken verbaal op te lossen, met het maken van dit bewegingsgedicht wil ik jullie laten ervaren dat je, wanneer je samenwerkt of met een collega in gesprek bent heel veel meer informatie krijgt, dan alleen wat er letterlijk gezegd wordt.”

Dan geef ik ze een korte pauze voor we de definitieve presentatie in elkaar gaan zetten. Een vrouw van halverwege de dertig komt naar mij toe: “Zeg, Paulien, ik vind je heel aardig en je zult wel een vakvrouw zijn, maar ik begrijp niet waar dit in hemelsnaam goed voor is… een beetje vrij in de ruimte bewegen… ik heb wel wat anders te doen…! Ik stop ermee!

“ Dat zou ik heel jammer vinden” zeg ik, “ ik kan namelijk zien dat je heel goed op weg bent… en daarnaast staat er dan een collega zonder partner, die net als jij hard staat te werken, en waarvan ik nog duidelijker zie dat het zijn “cup of tea” niet is…”Ze begint te twijfelen, laat een vermoeide zucht los, kijkt mij wanhopig aan en pakt een drankje…

Vlak voordat we weer aan het werk gaan om de duetten in compositie te zetten, besluit ik dat de “ervaring” die ik de deelnemers wil meegeven iets anders nodig heeft…  dat ze een hart onder de riem kunnen gebruiken. Ik leg ze uit dat een creatief proces, net als elk leerproces langs verschillende fases verloopt. Dat ik ze eerst uit hun comfortzone heb gehaald en dat ze uiteindelijk via de fase van het “ niet-weten” bij een eigen vorm, ontdekking of leermoment kunnen komen. Tenslotte vraag ik hen nog één ding: Stel je oordeel uit tot na de presentatie. Het zou namelijk kunnen dat je dan tijdens dit proces toch een ontdekking hebt gedaan…

En daar gaan ze: 16 leden van Provinciale Staten presenteren hun bewegingsgedicht aan collega-statenleden, gedeputeerden en de griffie.

Ik ben trots, heel trots.

Na afloop komt de vrouw, die ik eerder beschreef, naar mij toe. Ze zegt: Je hebt gelijk, Paulien, ik heb een ontdekking gedaan: mijn oordeel zat mij in de weg. Toen ik dat los kon laten, kon ik echt met mijn collega aan de slag. En weet je… Ik heb vorig jaar tijdens een debat lijnrecht tegen over hem gestaan… we zijn namelijk van twee heel verschillende politieke partijen… En nu heb ik zonder woorden met hem gesproken en heb ik bij hem precies dezelfde worsteling gezien…….Wat een mooie ontdekking!

En wat een kadootje!…ook voor mij, als trainer/ coach… te zien dat mensen echt “ ervarend leren”:  de wijsheid van het lichaam en het lef om daarnaar te durven luisteren….

”Ode aan het verschil” … een werkelijke ontmoeting op de werkvloer!

 

Een Streep

 

Ik trok een streep;
tot hier,
nooit ga ik verder dan hier.

Toen ik verder ging
trok ik een nieuwe streep,
en nog een streep.

De zon scheen
en overal zag ik mensen,
en iedereen trok een streep
iedereen ging verder.

 

Toon Tellegen

 

 

 



03.12.2011

Dansen van verdriet

Dierbare collega’s , maar ook soulmates. Ze zijn weer terug naar Brasil. Het was bijzonder om ze hier te kunnen ontvangen.  We hebben elkaar vorig jaar ontmoet ( zie het verslag in de newsletter van de IPTN, juni 2011)  en ook toen was het voor mij een ontdekking , dat je mensen kunt ontmoeten aan de andere kant van de wereld, die niet mijn taal spreken, putten uit een andere cultuur en toch: op mij lijken, die een deel van mij weerspiegelen waardoor ik  tot nieuwe ideeën kan komen.

We hadden een paar hele mooie dagen samen. Eerst in Amsterdam, daarna bij de Internationale Conferentie over Playback Theatre, in Frankfurt. Tenslotte kwamen ze alle vijf nog een paar nachten in ons huis logeren.  We wisselden ervaringen over improvisatietheater uit, aten samen, dronken bier, en ze zaten zingend aan onze keukentafel….

Zaterdag bracht ik de eerste twee al naar Schiphol , met een brok in mijn keel. Gisteren de laatste drie…Nu is het maandag.  Een lege maandag. Echtgenoot aan het werk en de kinderen naar school…Ik huil.

Afscheid nemen van goede vrienden doet pijn… ik huil… en ik dans…. Want ook verdriet is  een bewegingskwaliteit…. Ik dans tot alle tranen door mijn lijf gezakt zijn en ik weer rustig ben… En met een gevuld hart kan turen in de toekomst, tot de volgende gelegenheid dat we elkaar weer zien…

Dag lieve vrienden aan de andere kant van de grote plas. Tot gauw….